Anasayfa / HAMiLELiK BiLGiLERi / Dış Gebelik Nedenleri, Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi

Dış Gebelik Nedenleri, Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi

DIŞ GEBELİK (EKTOPİK GEBELİK)

Tıbbi dilde  dış gebelik anlamı ektopik gebelik olarak da geçer

Dış gebeliğin anlamı , sperm hücresi ile döllenmiş yumurtanın rahim dışında başka bir dokuya yerleşip o bölgede gelişmesidir

Dış gebeliğin en çok yerleştiği yer ise bir kadının fallop kanalları, yani tüpleridir

Yandaki resimde ameliyat sırasında tüpe yerleşmiş olan bir dış gebeliği görmektesiniz

Tüpteki şişlik ve bombeleşme dikkat çekicidir

Dış gebelikler tüpler haricinde; yumurtalıkta (ovarian gebelik), karın içerisinde (abdominal gebelik), rahim ağzında (servikal gebelik) da olabilmektedir

Ayrıca rahim içerisinde normal bir gebelikle birlikte dış gebelik görülmesine “heterotopik gebelik” denir Bu durum ortalama 30000 de 1 görülür

Dış gebelik erken gebelik döneminde görülen ciddi komplikasyonlardan biridir Oluşan gebelik dış gebelikse embriyo kesin olarak kaybedilmekte ve anne hayatı da ciddi olarak tehlike altında kalmaktadır

Dış gebeliğe bağlı anne ölümleri, çok kısa süre öncelerine kadar gebeliğe bağlı anne ölümleri arasında birinci sıradaydı
Günümüzdeki erken tanı yöntemleri ve tedavi seçeneklerindeki gelişmeler sayesinde hastalık erken dönemde, anne hayatını tehlikeye sokmadan tanınabilmekte; hatta annenin tüpünde hasar meydana gelmeden tedavi edilebilmektedir

Dış gebelik genellikle yumurtanın tüpler aracılığı ile rahime transferi sırasında oluşan bir problemden kaynaklanmaktadır
Kadın her adet döneminde yumurtalıklarından yumurta atar ve bu yumurta spermle karşılaşırsa birleşir ve tüpler aracılığı ile rahime doğru ilerler Bu nedenle “tüm gebelikler tüplerde başlar”, ancak belli bir süre sonunda (6-7 günde) cenin bir yandan bölünerek diğer yandan tüplerin fizyolojik kasılma hareketleri ile rahim içine doğru yolculuğunu tamamlar ve oraya yuvalanır Bu şekilde rahim içinde bir gebelik başlamış olur

Tüp içerisindeki kanalda oluşan herhangi bir yapışıklığa bağlı mekanik bir problem veya tüplerinin fizyolojik olarak daha az hareketlerine bağlı bir durum varsa yumurtanın rahime doğru ilerlemesi engellenmektedir

Tüplerdeki mekanik darlıklar, erkekten gelen spermin geçişine izin verirken yumurtanın geçişini engeller Böylelikle tüpte döllenen yumurta rahime doğru ilerleyemez ve darlık bölgesine yerleşerek tüplerde büyümeye başlar (Tubal gebelik) Eğer problem teşhis edilemezse belli bir süre sonunda bu gebelik tüpü bombeleştirip yırtılmasına sebep olarak iç kanama ile kadının ölmesine neden olabilir

DIŞ GEBELİĞİN NEDENLERİ

Geçirilmiş Salpenjitis (Tüplerin iltihabı)
Dış gebelik geçiren kadınların %50’sinden fazlasının nedeni “salpenjit” yani tüplerin enfeksiyonudur Salpenjit tek taraflı (unilateral) olabileceği gibi iki taraflı (bilateral) da olabilir

Salpenjit sıklıkla cinsel yolla bulaşan bazı mikroorganizmaların (gonore ve klamidya gibi) tüplerde yaptığı enfeksiyondur Bu enfeksiyon, çok ince olan tüp içi kanalları tam veya kısmi olarak tıkayıp, tüp içersindeki hassas mukozada mikroskopik boyutta zedelenmelere neden olur

Cinsel yolla bulaştan koruyan kombine doğum kontrol hapları, prezervatif ile normal bakır spiraller dış gebelik görülme olasılığını azaltır Ancak spiralle bir gebelik oluşması halinde, bunun dış gebelik olma şansı normale göre oldukça fazladır

Hastalık tüpleri tam olarak tıkarsa gebelik hiç oluşmaz ve durumda kısırlık oluşur Eğer tüp kısmi olarak tıkanmışsa veya mukozada mikroskopik zedelenme varsa da dış gebelik oluşabilir

Doğuştan (konjenital) Tüp Anormallikleri
Kadının tüpleri yapısal olarak yumurta geçişinin mümkün olamayacağı kadar dar yapıda olabilir

Tüplerin Etrafındaki Yapışıklıklar
Geçirilmiş salpenjitis, tüp etrafında yapışıklığa neden olabilir Ayrıca apandisit, yumurtalık kisti operasyonları veya barsak operasyonları gibi alt karın bölgesine yapılan ameliyatlar sonrasında gelişen karın içi yapışıklılar tüplerin serbestçe hareket etmesini engelleyerek dış gebeliğe neden olabilir

Doğum Kontrol Yöntemi Başarısızlığı
Tüp bağlanması sonrası veya rahim içi araç (spiral) kullanırken gebe kalınması halinde bu gebeliğin dış gebelik olması olasılığı biraz daha fazladır Ayrıca yalnızca progesteron içeren doğum kontrol hapları (minipill’ler), progesteronlu spiraller veya progesteronlu cilt altı implantları da dış gebelik riskini bir miktar arttırırlar

Progesteron hormonu, tüplerin hareketliliğinde azalmaya neden olarak dış gebelik şansını arttırır

Kısırlık tedavileri
Kısırlığın bizzat tüplerdeki hasardan kaynaklanıyor olması, kısırlık tedavisi amacı ile yapılan girişimler ve ilaç tedavileri dış gebelik riskini bir miktar arttırır Tüp bebek işlemleri ve ovulasyon indüksiyonları (yumurtlama tedavileri) bunlar arasındadır

Dış gebelik toplumda yaklaşık 40-100 gebelikte bir görülmektedir Son yıllarda dış gebelik vakalarında bir artış söz konusudur Bunun sebebi eskiye oranla cinsel yolla bulaşan hastalık oranının artmış olması ve erken tanı yöntemlerindeki teknolojik gelişmedir

DIŞ GEBELİKTE BELİRTİLER
Dış gebeliğin henüz tüpte hasara yol açmadığı, karın içine kanamanın olmadığı erken dönemdeki yakınmalar çok belirgin değildir Hiç bir yakınma da olmayabilir

Bununla birlikte alt karın bölgesinde ağrı, kasıkta tek taraflı ağrı, bir adet rötarı sonrasında lekelenme tarzındaki vaginal kanamalar, göğüslerde hassasiyet ve bulantı hissi sıklıkla rastlanılan şikayetlerdir

Dış gebelik tanısı konamadan, karın içine kanama başlamışsa bu bulgulara ilaveten; alt karın bölgesinde ani ve şiddetli bazen omuza vuran bir ağrı ile tansiyon düşmesine bağlı baygınlık hissi ortaya çıkar

DIŞ GEBELİKTE TANI YÖNTEMLERİ
β-hCG (“Beta-HCG” olarak okunur): Serumda bakılan gebelik testidir Teşhis için ilk önce hastada gebelik varlığının saptanması için bir gebelik testi yapılmalıdır

İdrarda yapılan testlerde hatalı sonuçlara rastlanabildiği için serumda yapılan β-hCG testleri tercih edilmektedir

Hematokrit (tam kan sayımı): Dış gebelik iç kanamaya neden olmuşsa bu kanamanın şiddeti konusunda fikir vericidir

Ultrason (vaginal ultrason): Kadın genital organlarının ayrıntılı olarak izlenebilmesine olanak sağlayan bir yöntemdir Teşhiste β-hCG testi ile birlikte altın standarttır

Ultrasonografik olarak gebelik kesesinin nereye yerleştiği ve karın içi kanama olup olmadığı tespit edilebilir

Kuldosentez: Gerekli görüldüğünde yapılan tanısal bir işlemdir Vajinadan karın boşluğuna girilip enjektörle çekilerek karın içi kanamanın olup olmadığı tespit edilir

Dilatasyon ve küretaj: Ultrasonda rahim içi gebelik olmadığı tespit edildiğinde, dış gebeliğe ait rahim içi değişiklikleri saptamak için yapılır Kürtaj sonu alınan materyal inceleme için patolojiye gönderilir

Dış gebelikte rahim içinde gebelik olmasa da gebeliğin hormonal etkisi ile “desidual reaksiyona bağlı (Arias Stella reaksiyonu)” rahim iç zarında (endometrium) kalınlaşma olmuştur Bu nedenle hastanın kanaması olabilir Yapılan kürtaj ile bu kanama da kesilmiş olur

DIŞ GEBELİKTE TEDAVİ YÖNTEMLERİ

Tedavide izlenecek yol hastalığın tanı anındaki durumu ile ilgilidir Eğer tüp hasar görmeden ve iç kanama meydana gelmeden tanı konulmuşsa ve erken dönemde ise hasta ameliyat edilmeden ilaç tedavisi denenebilir

Son yıllarda kullanılmaya başlanan ilaç tedavileri (Methotrexate, Quinacrine) ile hastaya verilen ilaçlar tüpe yerleşmiş gebelik ürününün kanamaya yol açmadan sonlanmasını sağlamaktadır

İlaç tedavisinde hastalar her an gelişebilecek iç kanama açısından sıkı bir takibe alınır Seri olarak kan tahlilleri ile β-hCG (Beta HCG) ölçümleri yapılır Takipte β-hCG testi düşüşü beklendiği şekilde gerçekleşmezse ikinci kür methotrexate veya cerrahi tedavi (ameliyat) düşünülebilir

İlaç tedavisi dışında, son yıllarda vajinal yoldan dış gebelik materyalinin aspirasyonu veya gebelik kesesine toksik madde enjeksiyonu ile de tedavi mümkün olabilmektedir

Son çalışmalarda; sonraki gebelik açısından tedavi metotlarının birbirine üstünlüğü olmadığı da bildirilmektedir

Hastada iç kanama başlamışsa durum acildir ve ilk önce kanama şoku ile mücadele edilir Hastaya damar yolu ile sıvı tedavisi ve kan verilerek, acil olarak ameliyata alınır Ameliyat açık karın ameliyatı olabileceği gibi laparoskopik olarak da yapılabilir Operasyonda gebelik materyali tüpten alınır, kanamalar durdurulur Bazen tüpün tümden alınması gerekebilir

Laparoskopik teknikle ise mikrocerrahi prensipleri uygulanarak tüpteki hasar giderilmeye çalışılır Hiç doğurmamışlarda ve acil ameliyat gerekmeyenlerde “laparoskopik yaklaşım” tercih edilir

Erken tanı konmuş hastalarda tedavi sonuçlarının daha yüz güldürücü olması nedeni ile her zaman için gebeliğin erken döneminde doktora başvurarak gebeliğin rahim içinde olup olmadığının tespit edilmesi önemlidir

Hakkında: admin

[

İlginizi Çekebilir

ikiz bebek sahibi olma

İkiz hamilelikler genelde tedavi ve tüp bebek yöntemleriyle önüzüze daha çok çıkıyor. Doğum kontrol hapı ...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir